Στην φράση «Μου έφυγαν οι εμβοές» υπάρχει μέσα της η αίσθηση της αποχώρησης, σαν κάτι να σε εγκαταλείπει επιτέλους — σχεδόν σαν να αποχαιρετάς έναν ανεπιθύμητο συγκάτοικο που έμεινε δέκα χρόνια παραπάνω απ’ όσο έπρεπε. Η σιωπή εμφανίστηκε σαν απρόσμενος επισκέπτης στις 3 τα ξημερώματα, ένα βράδυ. Μετά από δέκα περίπου χρόνια συνεχούς ήχου — άλλοτε ένα οξύ σφύριγμα, άλλοτε ένας χαμηλός βόμβος που με έκανε να νιώθω σαν να ζω μέσα σε κοχύλι — οι εμβοές απλώς… έφυγαν.

Για όσους δεν έχουν βιώσει ποτέ εμβοές, φανταστείτε κάποιον να σας ακολουθεί παντού με ένα μικρό κουδουνάκι, χτυπώντας το ασταμάτητα. Τώρα φανταστείτε ότι αυτός ο κάποιος είναι αόρατος, ζει μέσα στο κεφάλι σας και δεν κοιμάται ποτέ. Αυτή είναι η καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων — ή τουλάχιστον ήταν η δική μου.

Η ιατρική κοινότητα συχνά λέει ότι οι εμβοές σπάνια εξαφανίζονται από μόνες τους, ειδικά όταν είναι χρόνιες. Στατιστικά, δεν έχουν άδικο. Οι περισσότερες περιπτώσεις γίνονται ισόβιες. Κι όμως, να που γράφω αυτές τις γραμμές μέσα σε πραγματική σιωπή, σταματώντας πού και πού για να ελέγξω αν ο ήχος όντως έφυγε ή αν απλώς κρύβεται πίσω από τη συγκέντρωσή μου.

Μου έφυγαν οι εμβοές - Όταν οι εμβοές σταματούν

Όταν οι εμβοές φεύγουν: η ανατομία της απουσίας

Όταν κάτι που αποτελεί μέρος του αισθητηριακού σου κόσμου για σχεδόν δύο δεκαετίες εξαφανίζεται ξαφνικά, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να διαχειριστεί το κενό. Έπιανα τον εαυτό μου να «ψάχνει» τον ήχο, σχεδόν να προσπαθεί να τον επαναφέρει. Είναι σαν εκείνο το τρίξιμο στο πάτωμα που, όταν τελικά το φτιάχνεις, σου λείπει η γνώριμη παρουσία του.

Η αυτόματη ύφεση των εμβοών δεν είναι καλά καταγεγραμμένη στην ιατρική βιβλιογραφία. Είναι σπάνια, και συχνά δεν αναφέρεται. Άλλωστε, ποιος επιστρέφει στον γιατρό για να πει: «Θυμάστε εκείνο το πρόβλημα; Ε, έφυγε». Συνήθως αναζητούμε βοήθεια όταν κάτι δεν πάει καλά — όχι όταν, μυστηριωδώς, διορθώνεται μόνο του.

Η δική μου ιστορία ξεκίνησε μετά από μια συναυλία το 2010. Από αυτές που στέκεσαι πολύ κοντά στα ηχεία, γιατί είσαι νέος και άτρωτος. Το βουητό άρχισε εκείνο το βράδυ και δεν έφυγε ποτέ. Δοκίμασα τα πάντα: λευκό θόρυβο, αλλαγές στη διατροφή, βελονισμό, γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, ακόμα και αμφίβολες «θεραπείες» του διαδικτύου (ας μην επεκταθούμε στο κρεμμύδι). Τίποτα δεν λειτούργησε. Έμαθα απλώς να ζω με αυτό.

Μου έφυγαν οι εμβοές και η επιστήμη δεν έχει όλες τις απαντήσεις

Υπάρχει κάτι που σπάνια λέγεται ξεκάθαρα: η κατανόηση των εμβοών από την ιατρική επιστήμη παραμένει περιορισμένη. Ξέρουμε ότι εμπλέκεται το ακουστικό σύστημα — αλλά πέρα από αυτό, πολλά βασίζονται σε θεωρίες.

Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι για τις εμβοές τις περισσότερες φορές η αιτία δεν βρίσκεται στο αυτί. Όταν ο εγκέφαλος στερείται συγκεκριμένες συχνότητες λόγω βλάβης, αρχίζει να «δημιουργεί» ήχους για να καλύψει τα κενά. Σαν ένας πειρατικός ραδιοσταθμός που εκπέμπει χωρίς άδεια.

Αν όμως αυτό ισχύει, πώς γίνεται μια μέρα απλώς να σταματήσει;

Η πιο πειστική εξήγηση αφορά τη νευροπλαστικότητα — την ικανότητα του εγκεφάλου να αναδιοργανώνεται. Κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και με τον χρόνο, ίσως ο εγκέφαλος «ξεχνά» να παράγει αυτούς τους ήχους.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι το στρες και η φλεγμονή παίζουν σημαντικό ρόλο. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, τα επίπεδα άγχους μου μειώθηκαν δραστικά. Άφησα μια πιεστική δουλειά, άρχισα να εργάζομαι από το σπίτι, ασχολήθηκα με τον κήπο. Ίσως το νευρικό μου σύστημα αποφάσισε επιτέλους να χαλαρώσει.

Η ζωή μου αφού έφυγαν οι εμβοές

Η ζωή αφού έφυγαν οι εμβοές

Το πιο περίεργο δεν είναι η σιωπή. Είναι η καχυποψία. Κάθε πρωί ξυπνάω περιμένοντας να επιστρέψουν οι εμβοές. Έχω γίνει υπερευαίσθητος σε κάθε ήχο, φοβούμενος μήπως είναι σημάδι επιστροφής.

Έχω παρατηρήσει όμως και απρόσμενες βελτιώσεις. Ο ύπνος μου έχει βελτιωθεί θεαματικά, παρόλο που πίστευα πως είχα προσαρμοστεί. Προφανώς, ο εγκέφαλος δούλευε υπερωρίες κάθε βράδυ.

Η συγκέντρωσή μου έχει οξυνθεί. Το διάβασμα, που είχε γίνει δύσκολο, ξαφνικά κυλάει αβίαστα. Μπορώ να διαβάζω για ώρες χωρίς εκείνη την υποβόσκουσα ένταση.

Αλλά η μεγαλύτερη αλλαγή είναι συναισθηματική. Δεν είχα συνειδητοποιήσει πόση ψυχική ενέργεια κατανάλωνα απλώς για να αντέχω τον ήχο. Είναι σαν να κουβαλούσα ένα βαρύ σακίδιο για περίπου 10 χρόνια και να κατάλαβα το βάρος του μόνο όταν το άφησα κάτω.

Οι ιστορίες ανάρρωσης και η δύσκολη αλήθεια

Διστάζω να μοιραστώ αυτή την εμπειρία, γιατί ξέρω πώς ακούγεται σε κάποιον που ζει ακόμα με εμβοές. Κι εγώ, όταν διάβαζα παρόμοιες ιστορίες, ένιωθα πίκρα. Δεν έχω μαγική συνταγή. Δεν ξέρω τι ακριβώς έκανε τη διαφορά.

Αυτό που ξέρω είναι ότι το αφήγημα «δεν μπορείς να κάνεις τίποτα» αδικεί τους ανθρώπους. Η συνήθεια βοηθά, ναι. Αλλά πρέπει να ερευνούμε γιατί σε κάποιους ανθρώπους οι εμβοές φεύγουν.

Μου έφυγαν οι εμβοές – και αυτό αλλάζει τον τρόπο που βλέπεις το σώμα

Δεν λέω ότι όλοι θα βιώσουν το ίδιο. Δεν προτείνω την αναμονή ως θεραπεία. Αλλά η ιδέα ότι «θα το έχεις για πάντα» δεν είναι πάντα αληθινή. Και αυτή η πιθανότητα έχει σημασία.

Αν διαβάζεις αυτό το άρθρο με εμβοές αυτή τη στιγμή, να ξέρεις ότι σε καταλαβαίνω. Η εμπειρία σου είναι έγκυρη, είτε οι εμβοές φύγουν είτε μείνουν. Αλλά η φράση «Μου έφυγαν οι εμβοές» δεν είναι μύθος. Το σώμα αλλάζει. Ο εγκέφαλος προσαρμόζεται. Και κάποιες φορές, κόντρα σε κάθε πρόβλεψη, ο ήχος απλώς σταματά.

Η σιωπή, όταν έρθει, αξίζει την αναμονή.

Το περιεχόμενο του άρθρου βασίζεται σε έγκυρες διεθνείς ιατρικές πηγές και ενημερωμένη βιβλιογραφία.

Κοινοποίηση